...� ป็นกลุ่มดาวจักรราศีที่อยู่ทางเหนือสุ� อยู่ถัดกลุ่มดาววัวไปทางทิศตะวันออก ประกอบด้วยดาวฤกษ์อย่างน้อย 8 ดว� เรียงเป็นรูปคนคู่หรือฝาแฝดชื่อว่� คาสเตอร์ แล� พอลลักซ์ ซึ่งมีดาวสว่างมา� 2 ดว� อยู่บริเวณศีรษะของคนทั้งสอ� ดาวดวงที� 1, 2, 3, 4 ประกอบกันเป็นฝาแฝดที่ชื่� พอลลักซ์ ส่วนดวงที่ 5, 6, 7, 8 เป็นฝาแฝดชื่� คาสเตอร์ ดวงที่ 1 แล� 2 เป็นเท้าของพอลลักซ� ดวงที่ 7, 8 เป็นเท้าขอ� คาสเตอร์ ชื่อดวงที่ 5 คื� คาสเตอร์ และดวงที� 4 คื� พอลลักซ์ คนคู่สูงประมาณ 20 องศา และอยู่ห่างกันประมาณ 5 องศา

             คาสเตอร์อยู่ทางทิศเหนือของพอลลักซ์ ขึ้นทางทิศตะวันออกเฉียงไปทางเหนื� 33 องศา ขึ้นก่อนพอลลักซ์ 20 
นาที 

             ดวงอาทิตย์ผ่านเข้าสู่เส้นแบ่งเขตกลุ่มดาวคนคู่ในวันที� 21 มิถุนายน ซึ่งเป็นวันที่กลางวันยาวที่สุด และดวง
อาทิตย์ผ่านพ้นเขตกลุ่มดาวคนคู่ในวันที่ 21 กรกฎาค�

             ดาวคาสเตอร์เป็นดาวคู� ดวงหนึ่งมีอันดับความสว่า� 2.0 และอีกดวงหนึ่ง 2.9 อยู่ห่างกั� 1.9 ฟิลิปด� ถ้าส่องด้ว�
กล้องโทรทรรศน์ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลา� 3 นิ้ว จะเห็นเป็น 2 ดวงได้ ทั้งคู่เคลื่อนรอบซึ่งกันและกัน (เคลื่อนที่รอบจุด
ศูนย์กลางมวลของสารทั้งสอ�) ใช้เวล� 420 ปี ต่อมานักดาราศาสตร์ได้ค้นพบว่� ดวงที่สว่างน้อยกว่าเป็นดาวคู่ประเภ�
อยู่ใกล้ชิดกันเคลื่อนรอบซึ่งกันและกันใช้เวลา  2.9 วั� ส่วนดวงที่สว่างกว่าก็เป็นดาวคู่ประเภทที่อยู่ชิดกันมากและ
เคลื่อนรอบซึ่งกันและกันใช้เวลา 9 วั� แต่ระบบของดาวคาสเตอร์ยังไม่หมดเท่านี� ห่างออกไ� 32 ฟิลิปด� มีดาวอันดั�
ตวามสว่า� 9 เป็นสมาชิกด้วยและดาวริบหรี่ดวงนี้เป็นดาวคู่ประเภทอุปราคาที่มีคาบ 1 วั� ดาวคาสเตอร์จึงเป็นระบบดา�
แฝ� 6 ดวงที่สลับซับซ้อ�

ลักษณะปรากฏและแนวทางขึ้นตก


             จุดที่ขึ้นคือประมาณกึ่งกลางของจุดทิศตะวันออกกับทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ขณะขึ้นคนคู่เอาเท้าขึ้นก่อ� โดยเท้าเอียงไปทา�
ใต้เล็กน้อ� ลำตัวจึงไม่ตั้งตรงกับขอบฟ้� ทั้งคาสเตอร์และพอลลักซ์เอาหัวล� คาสเตอร์อยู่ทางซ้ายและพอลลักซ์อยู่ทางขวา 

             เมื่อคาสเตอร์ขึ้นไปสูงสุ� เราจะต้องหันหน้าไปทางทิศเหนื� แล้วแหงนหน้าขึ้นเป็นมุมเงยประมาณ 70 องศาจึงจะเห็� ในขณ�
ที่พอลลักซ์อยู่เยื้องไปทางขวามือเป็นมุมเงย 75 องศา � ตำแหน่งนี้ คนคู่อยู่ในลักษณะนอนเกือบขนานกับขอบฟ้า โดยมีเท้าหันไปทา�
ทิ�ะวันตก คาสเตอร์อยู่ทาทิศเหนือของพอลลักซ� 

             เมื่อขึ้นไปสูงสุดแล้วกลุ่มดาวคนคู่จะคล้อยต่ำลงไปทางทิศตะวันต� โดยค่อ� � เอาเท้าล� ในที่สุดจะตกดินหรือลับขอบฟ้าตรงจุด
กึ่งกลางระหว่างทิศตะวันตกกับทิ�ะวันตกเฉียงเหนือ คาสเตอร์จะยืนเกือบตัวตรงกับขอบฟ้าและอยู่ทางขวามือของพอลลักซ์ เมื่อใกล�
ขอบฟ้าทางตะวันตกมักจะมองไม่เห็นดาวดวงอื่� นอกจากคาสเตอร์และพอลลักซ� เพราะดาวอื่น � สว่างน้อ� ขณะนั้นพอลลักซ์จะอยู่สูง
เป็นมุมเงย ประมาณ 20 องศา

เวลาที่เห็�

             ในช่วงต้นเดือนมกราคมกลุ่มดาวคนคู่จะขึ้นเวลาหัวค่ำและตกตอนรุ่งเช้� ดังนั้นจึงเป็นระยะเวลาที่จะมีโอกาสเห็นดาวกลุ่มนี�
ได้นานกว่าเดือนอื่� � แต่ช่วงปลายเดือนมิถุนายนถึงปลายเดือนกรกฎาคมจะมองไม่เห็นกลุ่มดาวคนคู่ เพราะขึ้นและตกพร้อ� � กั�
ดวงอาทิตย์ เวลาที่เห็นกลุ่มดาวคนคู่ � ตำแหน่งสำคัญในเดือนต่า� � ตรงกับเวลาใดสรุปได้ดังนี�

นิทานกรี�


             คาสเตอร์และพอลลักซ์เป็นชื่อเทพเจ้ากรีก ทั้งคู่เป็นลูกฝาแฝดของเทพบดีซู� หรือเซอุ�  (Zeus) เมื่�
ฝาแฝดทั้งคู่โตขึ้น แต่ละคนมีพรสวรรค์คนละอย่าง พอลลักซ์เป็นนักชกมวยที่ยิ่งใหญ่ที่สุ� ส่วนดาสเตอร์ฝึกฝนตนเอง
เป็นผู้ปราบพยศม้าป่าที่มีความสามาร� เล่ากันว่าทั้งคู่มีรูปร่างหน้าตาท่าทางเหมือนกันมาก และเคยออกศึกสงครามร่วม
กันหลายครั้ง เมื่อสิ้นชีวิตลง ซูสจึงส่งวิญญาณคนคู่นี้ขึ้นไปบนสวรรค์เป็นดาวที่เห็นชัดเจนตลอดคืนหน้าหนาว อยู่ใกล้
เคียงกันประกอบเป็นกลุ่มดาวคนคู� 

             ทั้งชาวกรีกและชาวโรมันต่างนับถือบูชาดาวทั้งสองว่าเป็นเทพเจ้าที่คอยคุ้มกันภัยอันตรายต่า� � ทหารบกชา�
โรมันหรือชาวกรีก ก่อนออกรบมักจะสวดอ้อนวอนต่อคาสเตอร์และพอลลักซ์ ขอให้พวกตนชนะข้าศึ� ทหารเรือก็สว�
อ้อนวอนกลุ่มดาวคนคู่เหมือนกั� โดยหวังว่าหากเรืออับปางลงคนคู่จะช่วยให้รอดชีวิตได้ ทุกคนที่สวดมนต์อ้อนวอนจะ
ไม่ลืมจบคำอ้อนวอนด้วยคำว่า  by Gemini ซึ่งต่อมาเพี้ยนเป็�  byJimmy

สิ่งที่น่าสนใจ

             สิ่งที่น่าสนใจที่แมสสิแอร์บันทึกไว้ม� 1 แห่ง คื� เอ็ม 35 หรือเอ็นจีซี 2168 เป็นกระจุกดาวเปิดที่สวยงามแห่งหนึ่�
อยู่บริเวณเท้าของคาสเตอร�