กลุ่มดาวคันชั่ง (Libra)

              ...ชื่อของกลุ่มดาวจักรราศีที่แตกต่างจากชื่อของกลุ่มดาวจักรราศีอื่น ๆ คือ กลุ่มดาวคันชั่ง เพราะเครื่องชั่งเป็นของใช้ ไม่มีชีวิต ในขณะที่ชื่อของกลุ่มดาวจักรราศีกลุ่มอื่น ๆ เป็นสิ่งมีชีวิต
             กลุ่มดาวคันชั่งเป็นกลุ่มดาวที่อยู่ในซีกฟ้าด้านใต้ อยู่ถัดหัวแมงป่องไปทางทิศตะวันตก ในอดีตถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มดาวแมงป่องบริเวณก้าม ประกอบด้วยดาวฤกษ์ริบหรี่จำนวน 6 ดวง เรียงกันเป็นรูปว่าวปักเป้ามีหางงอ ๆ
             ดวงสว่างที่สุดคือ ดวงที่ 1 ซึ่งมีชื่อที่น่าสนใจเป็นภาษาอาหรับว่า ซูเบนเอสซามาลี (Zubeneschamali) แปลว่า ก้ามแมงป่องที่อยู่ทางทิศเหนือ สว่างรองลงมาก็คือ ดวงที่ 2 มีชื่อว่า ซูเบนเอลเกนูบิ (Zubenelgenubi) แปลว่า ก้ามแมงป่องที่อยู่ทางทิศใต้ เป็นดาวคู่ที่เห็นแยกเป็น 2 ดวงได้เมื่อส่องผ่านกล้องโทรทรรศน์หรือกล้องสองตา กลุ่มดาวคันชั่งเกี่ยวข้องกับเดือนตุลาคมและราศีตุล ในอดีตกว่า 2,000 ปีมาแล้ว ดวงอาทิศผ่านกลุ่มดาวคันชั่งในขณะที่อยู่ในราศีตุล แต่ปัจจุบันดวงอาทิตย์อยู่ในเซตกลุ่มดาวคันชั่งระหว่างวันที่ 1 พฤศจิกายน ถึง 24พฤศจิกายน ซึ่งเป็นช่วงราศีพฤศจิก

ลักษณะปรากฏและแนวทางขึ้นตก



             กลุ่มดาวคันชั่งอยู่ห่างไปทางใต้ของเส้นศูนย์สูตรท้องฟ้าประมาณ 25 องศา ดังนั้นจึงขึ้น ณ จุด ทิศตะวันออก เฉียงไปทางใต้ 25 องศา เมื่อขึ้นไปสูงสุดจะอยู่ทางทิศใต้โดยอยู่สูงจากขอบฟ้าทิศใต้ 60 องศา ส่วนจุดลับขอบฟ้าจะอยู่ ทางทิศตะวันตกเฉียงไปทางใต้ 25 องศา

เวลาที่เห็น


             กลุ่มดาวคันชั่งไม่ใช่กลุ่มดาวเด่นอย่างเช่นกลุ่มดาวแมงป่อง ทั้งนี้เพราะดาวที่ประกอบขึ้นเป็นรูปตันชั่งสว่างไม่ มากนัก ในเมืองใหญ่ที่มีฝุ่นควัน และแสงไฟรบกวนจะมองไม่เห็นเลย จำเป็นต้องอาศัยกลุ่มดาวแมงป่องเป็นเครื่อง ช่วยค้นหาเช่น เมื่อกลุ่มดาวแมงป่องขึ้นเต็มตัวเป็นรูปแมงป่องทางทิศตะวันออกเฉียงไปทางใต้แล้ว กลุ่มดาวคันชั่งจะ อยู่สูงเป็นมุมเงยเกือบ 60 องศา ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ อีกวิธีหนึ่งคือ อาศัยดาวรวงข้าว เช่น เมื่อดาวรวงข้าวอยู่สูง 45 องศา กลุ่มดาวคันชั่งจะอยู่สูง 15 องศา เป็นต้น เดือนที่เห็นกลุ่มดาวคันชั่งนานตลอดคืนคือเดือนพฤษภาคม โดยอยู่ บนท้องฟ้าประเทศไทยประมาณ 9 ชั่วโมงครึ่ง

นิทานกรีก


             คันชั่งเป็นเครื่องมือที่เทพธิดาแห่งความยุติธรรมใช้เพื่อวัดความเที่ยงธรรมในโลกมนุษย์

สิ่งที่น่าสนใจ


             กลุ่มดาวคันชั่งเป็นกลุ่มดาวที่ไม่เด่น และไม่พบวัตถุฝ้า ๆ ในกลุ่มดาวนี้