กลุ่มดาวมกร(Capricornus)

              ...เป็นกลุ่มดาวจักรราศีที่อยู่ถัดกลุ่มดาวคนยิงธนูไปทางทิศตะวันออก อยู่ใกล้เส้นศูนย์สูตรท้องฟ้ามากกว่ากลุ่มดาวแมงป่องและกลุ่มดาวคนยิงธนู กลางตัวมกรอยู่ห่างไปทางใต้ของเส้นศูนย์สูตรท้องฟ้าประมาณ 20 องศา ประกอบด้วยดาวฤกษ์ที่สว่างไม่มากอย่างน้อย 9 ดวง เรียงเป็นรูปสามเหลี่ยมด้านโค้ง ดังรูป

             ดาวดวงที่1, 2 เป็นหัวมกร ดวงที่ 6, 7 เป็นหาง ดวงที่ 8, 9 เป็นหลัง และดวงที่ 3, 4, 5 เป็นท้อง มกรตัวนี้หันหน้า
ไปทางทิศตะวันตก มกรเป็นสัตว์ในเทพนิยายซึ่งเดิมมีรูปร่างเป็นแพะ แต่ต่อมาได้กลายร่างโดยมีส่วนบนเป็นแพะ หาง
เป็นปลา จึงมีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า แพะทะเล กลุ่มดาวมกรยาวประมาณ 25 องศา ดวงอาทิตย์ผ่านกลุ่มดาวมกรตั้งแต่
วันที่ 21 มกราคม ถึง 16 กุมภาพันธ์

             เมื่อ 2,000 ปีมาแล้ว ฮิปปาร์คัสพบว่าเมื่อดวงอาทิตย์อยู่ทิศใต้สุดจะอยู่ในกลุ่มดาวมกร ดังนั้นฮิปปาร์คัสจึงเรียก
เส้นขนาน 23 1/2องศาใต้ ซึ่งผ่านหมู่ดาวมกรว่า เส้นทรอปิกออฟแคปริคอร์น ชื่อนี้ยังคงเรียกกันอยู่จนถึงปัจจุบัน




ลักษณะปรากฏและแนวทางขึ้นตก

             จุดที่ขึ้นจากขอบฟ้าจะอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงไปทางใต้ 20 องศา และตกทางทิศตะวันตกเฉียงไปทางใต้ 20 องศา ขณะผ่านเส้นเมริเดียนหรือเมื่ออยู่สูงสุดจะอยู่ทาง
ทิศใต้โดยอยู่สูงเป็นมุมเงย 55 องศา เส้นทางที่กลุ่มดาวมกรขึ้นตกจึงช่วยบอกทิศได้


             ขณะขึ้นลำตัวมกรจะตั้งฉากกับขอบฟ้า หัวอยู่สูงหางอยู่ต่ำ เมื่ออยู่เหนือขอบฟ้าทิศใต้ลำตัวมกรจะขนานกับขอบฟ้า หันหน้าไปทาง
ทิศตะวันตก หางหันไปทางทิศตะวันออก     เมื่อตกดินหัวจะตกก่อนโดยลำตัวตั้งฉากกับขอบฟ้า รวมเวลาที่อยู่บนฟ้านานประมาณ 10 
ชั่วโมง
เวลาที่เห็น

             ในเดือนมกราคมและเดือนกุมภาพันธ์จะมองไม่เห็น เพราะขึ้นและตกพร้อมกับดวงอาทิตย์ 
นิทานกรีก

             เทพบดีซูสมอบหน้าที่ให้แกนิมีด ผู้ถือแก้วน้ำของเหล่าเทพเจ้าเป็นผู้ส่งน้ำไปยังโลก โดยเอียงแก้วให้น้ำไหลอย่างไม่ขาดสาย
กลายเป็นแม่น้ำหลายสายบนโลก รวมทั้งแม่น้ำไนล์ ซึ่งเป็นสถานที่รื่นรมย์ของเทพเจ้าแพน ผู้มีร่างเป็นแพะและชอบเป่าขลุ่ย วันหนึ่งงู
ยักษ์ไทฟอนจะเข้ามาทำร้าย เทพเจ้าแพน เขาจึงกระโดหนีลงน้ำ แต่ว่ายน้ำไม่เร็วเพราะกีบแพะเล็กนิดเดียว ดังนั้นไท้เทพซูสจึงช่วย
แปลงร่างของเทพแพนให้เป็นหางปลา และเรียกสัตว์ชนิดใหม่นี้ว่า แพะทะเล หรือ มกร  



สิ่งที่น่าสนใจ

             ในกลุ่มดาวมกรนี้มีวัตถุฝ้า ๆ มัว ๆ ที่แมสสิแอร์ (นักดาราศาสตร์ ชาวฝรั่งเศส) บันทึกไว้คือ เอ็ม 30 ซึ่งอยู่ใต้หางมกร เป็นกระจุกดาวทรงกลมไม่โดดเด่นนัก